Kurumsal Kimlik Nedir? 

Bireyler kültürel farklılıkları olsa bile sosyal bir yaşantı içerisinde bir arada yaşam sürdürmelerinin etkisi ile kendilerini bir bütün olarak görmekte ve yine kendilerini bir kimlik ile ifade etme arzusu taşımaktadırlar. Bu doğal refleks sadece bireye has değildir. Ticari firmalar oluşturduğu, kurduğu ya da sahiplendiği olguların gelişmesi ve büyümesini istediği kadar tanınması ve bilinmesini de o ölçüde ister.  

“Tarih boyunca uluslar, kendi halklarıyla ve çevrelerindeki diğer uluslarla kurdukları iletişimlerde birtakım semboller kullanmışlardır. Ulusların eskiden beri kullandıkları semboller ile modern kurumların günümüzde –onca teknik, toplumsal ve kültürel evrimden sonra- kullandıkları semboller aynı temel kavramlar üzerine kurulmuştur. (“KENT KİMLİĞİNİN KURUMSALLAŞMASI VE MARKALAŞMASI”)  

Bu temel kavramların en önemli ikisi “kurum” ve “kimlik” tir. Kurumlar sosyal çevreleri ile var olabilirler ve varlıklarının devamını sosyal çevreleri ile kurdukları iletişim ile sürdürebilirler. Bir kurum sosyal çevresi ile kurduğu iletişimde bir kimlik sergiler, bu kimlik kurumun kimliğidir. (“KENT KİMLİĞİNİN KURUMSALLAŞMASI VE MARKALAŞMASI”)  

Kurumsal kimlik terminolojisinin ise, 1950’lerde, zamanın oldukça önemli New Yorklu şirketlerinden Lippincott&Marguiles’in ortaklarından Walker Marguiles tarafından kullanılmaya başlandığı söylenmektedir” (Yıldırım, 2003: 120).  

Herhangi bir nesneyi belirlemeye yarayan ve onu diğerlerinden ayıran özelliklerin tümü kimlik olarak adlandırılır.  

Eğer bir kimliğe sahip değilseniz tüketici gözünde yoksunuz demektir. Bir kuruluşun kendisini temsil etme kavramlarının bütünü, o kurumun kimliğini oluşturur.  

Kurumun kendisini temsil ederken nasıl algılanacağına yön veren etkinliklerin tümü ise kurumsal kimlik sürecini oluşturmaktadır.  

Kurumsal kimlik deyince algılanan ilk olgular amblem, logo, kartvizit, vb. unsurlardır.  

Nitekim kuruluşlar ve firmalar tanınmayı, sundukları etkinlik, hizmet ve ürünlerinin bilinmesini bir kimlik kazanmasını isterler. Servis ağı, ulaşım, kalite standartları ve reklam gibi önemli faktörler kurum tarafından sağlandığı ölçüde bilinme artar ve böylece kimlik kazanma-edinme ihtiyacı daha belirgin hale gelir ya da ortaya çıkar. Tüm bunlar kurumsal kimlik örgüsüyle tanımlanacak olursa, “bir şirketin kendisini ifade etmesine ve insanların şirketleri tanımlarken, hatırlarken ilişki kurmalarına izin verdiği anlamlar topluluğudur” diyebiliriz” (Topalian, 1984: 56).  

Kuruluşlar, benzerlerinden ayırıcı ve farklı olabilmek için koşullara bağlı olarak değişen kısa veya uzun bir süreci kapsayan bu durumun oluşumunu tamamlamak için devamlı rekabet ederler.  

“Firmalar bir stratejide diyebileceğimiz, gaye ve amaçlarına uygun mesajları görsel iletişim unsurları olan reklam/tanıtım gibi yollarla belirli hedef kitlelerine ulaştırma amacı güderler. Görsel iletişimle, kurum kimliği göz önüne serilir ve kurumun tanınmasında büyük rol oynar. Kurumun tanıtıcı işaretleri, logosu, amblemi, binaların tasarımı, iç ve dış dekorasyonu, çalışanlarının giysileri, kurum arabaları gibi, kurum kimliğinin gözle algılanan yönleri” (Gülsoy, 1999: 115) hedeflenen kitlenin zihninde etkiler bırakması sonucu meydana gelen hatırlama ve akılda kalma diyebileceğimiz faktörleri tetikler, yani kalıcılık sağlanmış olur. 

Kurum kimliği denildiğinde birçok kişinin aklına gelen ilk şeyler, kuruluşun logosu veya amblemi, kullandığı renkler ya da ismi gibi görsel ve yazınsal unsurlar olmaktadır. Fakat bunlar başlı başına kurum kimliğini yansıtmada yetersiz kalmaktadırlar. 

Kurumsal tasarım (dizayn) içerisindeki bu faktörlere ek olarak, kurumsal imajında marka değeri açısından çok önemli bir yeri teşkil ettiğini göz ardı edemeyiz. Tabi ki, olumlu ve iyi yönde elde edilmiş olmak kaydı ile. Tersi bir durum söz konusu olduğunda, önce markayı, sonra kurumsal kimliği meydana getiren tüm öğeleri belirgin şekilde etkileyecektir. 

Bu durum, tüketicinin tercih etme reyini, benimseme, sahiplenme ve reddetme üçgeninde kullanmasında belirleyici birer faktör olarak karşısına çıkaracaktır. Robert Bosch’un o ünlü sözünden hareketle; “İmaj kaybetmektense para kaybetmeyi yeğleyin.” 

Kurumsal Kimliğin Tanımı 

Türk Dil Kurumu Türkçe Sözlüğüne göre kimlik kavramı: “Toplumsal bir varlık olarak insana özgü olan belirti, nitelik ve özelliklerle, birinin belirli bir kimse olmasını sağlayan şartların bütünü”; “kişinin kim olduğunu tanıtan belge, hüviyet”; “herhangi bir nesneyi belirlemeye yarayan özelliklerin bütünü” olarak tanımlanmaktadır. 

Kurum kavramı ise, “evlilik, aile, ortaklık, mülkiyet gibi köklü bir yapıyı içeren, genellikle devletle ilişkisi olan yapı veya birlik müessesesi” biçiminde tanımlanmaktadır (TDK, 2007). 

Kuruluşların bilinçli ya da bilinçsiz olarak kendilerine özgü bir kimlik oluşturmaya başlamaları “kurumsal kimlik” kavramını doğurmuştur (Ural, 2002:4). 

Bir başka deyişle, güncelleşmiş anlamda kurumsal kimlik kavramı, ürünün her ayrıntısından, iletişim materyallerinin her türlü düzenlenmesine, kurum çalışanlarının giyimini, kurumun hizmet anlayışını kapsayan, bütünleştirici bir yaklaşımı gerekli kılar (Bisohbet, 2006). Dolayısıyla, yapısal özellikleri bakımından farklılık gösteren bütün kurumlar; ayırt edilebilmek, rakip kuruluşlar arasında ön plana çıkabilmek için kurum kimliğine gereksinim duyarlar. 

Okay (2000:40) kurumsal kimlik denildiğinde “kurum logosu”, “kullanılan renkler” ve “amblem” in akla gelen ilk unsurlar olduğunu, ancak bunların kurum kimliğini açıklamada yetersiz kaldıklarını, bunun nedeninin de kurum kimliğinin görsel unsurları içine alan tasarımın yanı sıra “kurumsal iletişim”, “kurumsal davranış” ve “kurum felsefesi” unsurlarını da içermesine olan gerekliliğe dayandırmıştır. Ayrıca kurumsal kimlik bir kuruluşun görsel ve fiziksel özellikleriyle kurum kültürü, kurum felsefesi gibi soyut niteliklerinin oluşturduğu kimliktir (Gülsoy, 1999:116). Yurdakul (2006:6) ise kurum kimliğini, kuruluşun sahip olduğu tüm değerlerine bağlamıştır. Bunlardan kuruluşun misyonu, vizyonu, çalışanların birbirleriyle ve dış hedef kitleleriyle olan kurumsal iletişimi, kurumun görsel tasarımı, ortak değerleri ve hedeflerinin kurumsal kimliği oluşturduğunu dile getirmektedir. 

Kurumsal kimliğe ilişkin yapılan tanımlar incelendiğinde, kurum kimliğinin farklı kişilere göre farklı anlamlar taşıdığı görülmektedir. 

Ancak bütün tanımların ortak noktası, kurumun içte ve dışta kendisini rakip kuruluşlara ve hedef kitlelere doğru tanıtabilmesi ve bir bütünlük sunması biçiminde karşımıza çıkmaktadır. 

Bir başka deyişle, kurumsal kimlik bir kurumun kişiliğinin simgesidir denilebilir. 

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ GÜZEL SANATLAR ENSTİTÜSÜ GRAFİK ANASANAT DALI AMBLEM ve LOGO TASARIMLARINDA YALINLAŞTIRMALAR YÜKSEK LİSANS TEZİ Ece ÇALIŞ